a

Facebook

Twitter

کلیه ی حقوق متعلق به گروه وکلای بازرگان.
است طراحی شده توسط میهن وب سایت

8:45 - 17:00

ساعات کاری : شنبه تا پنجشنبه

تماس برای مشاوره رایگان

09120253015; 021-45518

اینستاگرام

تلگرام

جستجو
فهرست
 

آثار حكم ورشكستگی نسبت به ورشكسته

خانه > خدمات کارگروه  > کارگروه شرکت ها و امور تجاری > آثار حكم ورشكستگی نسبت به ورشكسته

آثار حكم ورشكستگی نسبت به ورشكسته

آثار حكم ورشكستگی نسبت به ورشكسته – ورشکستگی شرکت – صدور حکم فسخ معامله

تاجر ورشكسته از تاریخ صدور حكم ازمداخله در تمام اموال خود حتی آنچه كه ممكن است در مدت ورشكستگی عاید او گردد ممنوع است دركلیه اختیارات و حقوق مالی رشكسته كه استفاده از آن موثر درتادیه دیون او باشد مدیرتصفیه قائم مقام قانونی ورشكسته بوده و حق دارد به جای او از اختیارات و حقوق مزبور استفاده كند.(ماده ٤١٨ ق.ت).

آثار حكم ورشكستگی وقتی ظاهر می شود كه حكم ورشكستگی از دادگاه صلاحیتدار صادر شده باشد و برابر ماده ٤١٩ ق.ت. از تاریخ حكم ورشكستگی هر كس نسبت به تاجر ورشكسته دعوائی از منقول یا غیر منقول داشته باشد باید بر مدیر تصفیه اقامه یا به طرفیت او تعقیب كند. كلیه اقدامات اجرائی نیز مشمول همین دستور خواهد بود.

ماده ٤١٨ بطور صریح تاریخ صدور حكم را مبدا سلب مداخله تاجر در تمام اموال خود تعیین نموده است و منطقی هم به نظر می رسد زیرا اشخاص طرف معامله تاجر بدون آگاهی از وضع مالی او مبادرت به تنظیم قرارداهایی نموده و به مورد اجرا می گذارند حال اگر پس از مدتی چنین قراردادهایی به علت توقف تاجر باطل اعلام گردد مآلا اشخاص مذكور كه سونیتی هم نداشته اند متضرر خواهند شد.

آثار ورشکستگی

كور كه سونیتی هم نداشته اند متضرر خواهند شد.

الف – مستثنیات دین

برابر ماد ١٦ (ق.ا.ت.ا.و.) (مستثنیات دین تحت اختیار و رشكسته گذاشته شده ولی جز صورت اموال قید خواهد شد).

ماد ٦٥ قانون اجرای احكام مدنی مصوب ١٣٥٦ به مستثنیات دین اشاره نمی كند. ولی اموال زیر را برای اجرای حكم غیر قابل توقیف می داند:

١– لباس و اشیا و اسبابی كه برای رفع حوائج ضروری محكوم علیه و خانواده او لازم است.

٢– آذوقه موجود به قدر احتیاج یك ماهه محكوم علیه و اشخاص واجب النفقه او.

٣– وسایل و ابزار كار ساده كسبه و پیشه وران و كشاورزان.

٤– اموال و اشیایی كه به موجب قانون مخصوص غیر قابل توقیف می باشند.

تبصره : تصنیفات و تالیفات و ترجمه هائی كه هنوز به چاپ نرسیده بدون رضایت مصنف و مولف و مترجم و در صورت فوت آنها بدون رضایت ورثه یا قائم مقام آنان توقیف نمی شود.

بورشكستگی شخصی مدیران شركت واشخاص دیگر

ماده ٤١٢ فقط درمورد ورشكستگی تاجر یا شركت تجارتی كه از ادای دیون و وجوهی كه بر عهده دارد متوقف گشته است صحبت كرده و سخنی درباره ورشكستگی مدیران یا شركا شركت بیان ننموده است.

برابر ماده ٤٣٩ ق.ت. درمورد شركا ضامن شركتهای تضامنی یا مختلط یا نسبی دادگاه اختیار دارد حكم ورشكستگی شركا ضامن را در ضمن حكم ورشكستگی شركت یا به موجب حكم جداگانه صادرنماید. ولی در مورد شركتهای سهامی عام و خاص با مسئولیت محدود شركتهای مختلط (درمورد سهامداران و شركا با مسئولیت محدود) سكوت نموده است.

ورشکستگی شرکت

امروزه اصل تفكیك بنگاههای تجارتی از اداره كنندگان و شركا آن موجب گردیده است كه ورشكستگی شخصی مدیران و سایر تدابیر تامینی را پیش بینی نمایند تا دست اندركاران شركتها در تحت پوشش شخص حقوقی سهامداران شركا و یا اشخاص ثالث را تضرر ننمایند و برای حمایت از واحدهای تولیدی و صنعتی و تجاری و خدماتی عام المنفعه در قوانین جدید كلمه (ورشكستگی) را فقط در مورد مدیران و دست اندركاران واحدهای مذكور بكاربرده اند.

جاثر ورشكستگی شخصی شریك یا سهامدار در انحلال شركت

در طبقه بندی شركتهای تجارتی آنها را با توجه به خصوصیاتی كه دارند به شركتهای شخص (شامل: شركت تضامنی شركت نسبی شركت با مسئولیت محدود شركت مختلط غیر سهامی) و به شركتهای سرمایه (شامل: شركت سهامی عام و خاص شركت مختلط سهامی شركت تعاونی) تقسیم می نمایند.

اول – در شركتهای شخص

در این شركتها كه نمونه بارز آن شركت تضامنی است ماده ١٢٨ ق.ت. مقرر می دارد(ورشكستگی شركت ملازمه قانونی با ورشكستگی شركا و ورشكستگی بعضی از شركا ملازمه قانونی با ورشكستگی شركت ندارد.

این ماده با در نظر گرفتن اصل انفكاك و تنجیز دارائی شخص حقوقی (شركت) از اشخاص حقیقی آن (شركا) ورشكستگی بعضی از شركا را موجب ورشكستگی شركت نمی داند. اما چون ممكن است شركا تحت پوشش شخص حقوقی ورشكستگی شركت نمی داند اما چون ممكن است شركا تحت پوشش شخص حقوقی و به قصد فرار از دین اموال شركت را به نام خود منتقل سازند لذا ماده ١٣٨ ق.ت. برای حفظ حقوق بستانكاران تحت شرایطی ورشكستگی شركت تضامنی را به تبع ورشكستگی یك یا چند نفر از شركا تقاضای كتبی مدیر تصفیه شخص ورشكسته از شركت تضامنی مبنی بر انحلال شركت اخیر انقضا مدت ٦ ماه از تاریخ تاقضای مدیر تصفیه و منصرف نكردن مدیر تصفیه از تقاضای انحلال توسط شركت.

برابر ماده ١٢٩ قانونگذار برای اثبات امور تجارتی سعی نموده از انحلال شركت به علت عدم تادیه قروض شخصی شركا در صورتی كه نتوانسته باشند طلب خود را از دارائی شخص مدیون (شریك شركت تضامنی) وصول كنند و سهم مدیون از منافع شركت كافی برای تادیه طلب آنها نباشد می توانند انحلال شركت را تقاضا نمایند به شرط اینكه لااقل ٦ ماه قبل قصد خود را به وسیله اظهارنامه رسمی به اطلاع شركت رسانیده باشند. در این صورت شركت یا بعضی از شركا می توانند مادامی كه حكم نهائی صادر نشده با تادیه طلب دائن مزبور تا حد دارائی مدیو در شركت یا با جلب رضایت وی به طریق دیگر از انحلال شركت جلوگیری كنند.

فسخ معامله

دوم – درشركتهای سرمایه

شركت سهامی عام و خاص نمونه بارز شركتهای سرمایه است و با توجه به ماده ١ لایحه اصلاح قسمتی از قانون تجارت مسئولیت هر سهامدار محدود به مبلغ اسمی سهم او می باشد. لذا ورشكستگی شخص سهامدار بنا به محدودیت مسئولیت او موجب ورشكستگی شركت نمی شود ولی قانونگذار برای حفظ حقوق طلبكاران شركتهای سهامی درماده ١٤٣ (ل.ا.ق.ت) مسئولیت فری یا تضامنی مدیران را پیش بینی نموده و اگر شركت ورشكسته شود یا پس از انحلال معلوم گردد كه دارائی شركت برای ادای دیون آن تكافو نمی نماید هر طلبكاری می تواند از دادگاه ذیصلاح محكومیت مدیران شركت سهامی را كه با ارتكاب تقصیر موجبات ورشكستگی شركت و عدم تكافوی دارائی آن را فراهم ساخته اند به پرداخت آن قسمت از دیون كه وصول آن از دارائی شركت امكانپذیر نیست تقاضا نماید.

آثار حكم ورشكستگی نسبت به قراردادهای ورشكسته

الف – معاملات تاجر ورشكسته قبل از تاریخ توقف

اول – معاملات به قصد فرار از دین یا برای اضرار طلبكاران

ماده ٤٢٤ ق.ت. می گوید (هر گاه در نتیجه اقامه دعوی از طرف مدیر تصفیه یا طلبكاری برای اشخاصی كه با تاجر طرف معامله بوده یا بر قائم مقام قانونی آنها ثابت شود تاجر متوقف قبل از تاریخ توقف خود برای فرار از ادای دین یا برای اضرار طلبكارها معامله نموده كه متضمن ضرری بیش از ربع(٤/١) قیمت حین المعامله بوده است آن معامله قابل فسخ است مگر اینكه طرف معامله قبل از صدور حكم فسخ تفاوت قیمت را بپردازد دعوای فسخ در ظرف دو سال از تاریخ وقوع معامله در محكمه پذیرفته می شود.

دراین ماده اصل صحت معاملات تاجر قبل از توقف به لحاظ ثبات معاملات مورد توجه بود و فقط تحت شرایط مندرج در ماده قابل فسخ می باشد درعین حال به طرف معامله امكان داده می شود كه قبل از صدور حكم فسخ معامله از دادگاه تفاوت قیمت را پرداخت نموده و از فسخ معامله جلوگیری نماید.

دوم – نحوه پرداخت قیمت حین المعامله به محكوم علیه

هرگاه محكمه به موجب ماده قبل حكم فسخ معامله را صادر نماید محكوم علیه باید پس از قطعی شدن حكم مالی را كه موضوع معامله بوده است عینا به مدیر تصفیه تسلیم و قیمت حین المعامله آن را قبل از آنكه دارائی تاجر بین غرما تقسیم شود دریافت دارد و اگر عین مال مزبور در تصرف او نباشد تفاوت قیمت را خواهد داد(ماده ٤٢٥ ق.ت.).

این مادهمعاملات معاوضی رامورد توجه قرارداده و معاملات غیر معاوضی مثل هبه و سایر نقل وانتقالات بلاعوض بخاطر ثبات معالمات مدنظر نمی باشد.

سوم – معاملات صوری یا مسبوق به تبانی

اگر تاجر معامله ای قبل از تاریخ توقف بنماید كه صوری بوده و یا مسبوق به تبانی باشد پس از ثابت شدن دردادگاه آن معامله خود بخود باطل بوده و عین و منافع مال موضوع معامله به تاجر مسترد می گردد وطرف معامله اگر طلبكار شود جز غرما حصه ای خواهد بود (مستفاد از ماده ٤٢٦ ق.ت).

ب – معاملات تاجر ورشكسته از تاریخ توقف تا صدور حكم ورشكستگی

بین تاریخ توقیف یعنی تاریخی كه تاجر از پرداخت دیون و قروضی كه بر عهده دارد عاجز و متوقف می شود تا تاریخ صدور حكم ورشكستگی از دادگاه عمومی كه اصطلاحا به دوران مشكوك معروف است گاهی اتفاق می افتد ك تاجر معاملاتی انجام می دهد كه به ضرر بستانكاران است ویا با سونیت بعضی ازاموال خود را به دیگران منتقل می نماید . برای حمایت از حقوق بستانكاران و برای جلوگیری از سلب اعتماد آنان نسبت به واحدهای تجارتی در حقوق اغلب كشورهای جهان مقرراتی وضع شده است.

ماده ٤٢٣ ق.ت. می گوید: هر گاه تاجر پس از توقف معاملات ذیل را بنماید باطل و بلااثر خواهد بود:

هر صلح محاباتی یا هبه و بطور كلی هر گونه نقل وانتقالات بلاعوض اعم ازاینكه راجع به منقول یا غیرمنقول باشد.

تادیه هر قرض اعم از حال یا موجل به هر وسیله كه به عمل آمده باشد.

هر معامله كه مالی از اموال منقول یا غیر منقول تاجر را مقید نماید و به ضرر طلبكاران تمام شود.

ج – معاملات تاجر ورشكسته بعد از صدور حكم ورشكستگی

از تاریخ صدور حكم ورشكستگی تاجر ورشكسته از مداخله در تمام اموال خود اعم از اعیانی و منافع و حقوق مالی از قبیل حق دائن بر مدیون حق شفعه حق خیار حق تحجیر و غیره حتی اموالی كه ممكن است بعدا عاید او گردد ممنوع می باشد و مدیر تصفیه یا ادراه تصفیه قائم مقام قانونی ورشكسته می باشد و چنانچه تاجر بعد از صدور حكم معاملاتی نسبت به دارائی خود بنماید باطل و بلااثر است.

حکم ورشکستگی

اول تعلیق دعاوی فردی

در حقوق مدنی هر كس باید مراقب منافع فردی خود باشد و در صورت اقدام فوری نسبت به دیگران در وصول طلب خود شانس بهتری خواهد داشت اما درحقوق تجارت هدف اساسی قوانین و مقررات ورشكستگی ایجاد تساوی بین طلبكاران تاجر یا شرت تجارتی ورشكسته درامر وصول مطالبات می باشد. به همین جهت ماده ٤١٩ ق.ت. مقرر می دارد : از تاریخ حكم ورشكستگی هر كس نسبت به تاجر ورشكسته دعوائی از منقول یا غیر منقول داشته باشد باید بر مدیر تصفیه اقامه یا به طرفیت او تعقیب كند. كلیه اقدامات اجرائی نیز مشمول همین دستور خواهد بود.

درهمین زمینه قانونگذار با تعیین مدیر تصفیه یا اداره تصفیه دعاوی و تعقیبات فردی را علیه تاجر ورشكسته تعلیق كرده و تصریح نموده است كه مدیر تصفیه یا اداره تصفیه به نمایندگی قانونی از طرف طلبكاران و تاجر ورشكسته وظایف محوله را انجام خواهد داد. از طرف دیگر نسبت به تصمیمات مدیر تصفیه یا اداره تصفیه می توان به دادگاه صادركنند حكم توقف شكایت نمود.

دومحال شدن دیون موجل تجاوز ورشكسته

ماده ٤٢١ ق.ت. مقرر می دارد: همین كه حكم ورشكستگی صادر شد قروض موجل با رعایت تخفیفات مقتضیه نسبت به مدت به قروض حال مبدل می شود.

مساله حال شدن دیون موجل این طور توجیه شده كه چون طلبكار در بدو امر به تاجر یا شركت تجارتی به لحاظ اعتبار آنان اعتماد می نماید لذا حاضر می شود به تاجر یا شركت تجارتی در ادای دیون مهلت دهد ولی به علت وخیم شدن وضع مالی تاجر و ورشكستگی او طلب طلبكار درمعرض تضییع قرار می گیرد بنابراین باید از ورود ضرر به طلبكار جلوگیری شود و برای این منظورطلب وی حال گردد. زیرا اگر اجل تبدیل به حال نشود مدیر تصفیه یا اداره تصفیه اموال تاجر را بین طلبكارانی كه طلب مال دارند به نسبت حصه آنان تقسیم می نماید و دیگر مالی باقی نخواهد ماند تا صاحب طلب موجل پس از حال شدن طلب اسناد مربوطه را ارائه و طلب خود را وصول نماید و از این بابت متضرر خواهد شد.

کلیه حقوق متعلق به گروه وکلای بازرگان می باشد.

Open chat
سلام
گروه وکلای بازرگان حلال مسائل حقوقی شماست.
اگر سوالی دارید بفرمایید؟
((همکاران ما شبانه روز به صورت آنلاین پاسخگوی شما عزیزان هستند)).