a

Facebook

Twitter

کلیه ی حقوق متعلق به گروه وکلای بازرگان.
است طراحی شده توسط میهن وب سایت

8:45 - 17:00

ساعات کاری : شنبه تا پنجشنبه

09120250912 - 09120213393

تماس برای مشاوره رایگان – 09121157109

اینستاگرام

تلگرام

جستجو
فهرست
 

عقد ضمان

عقد ضمان

عقد ضمان

عقد ضمان

عقد ضمان:کلمه ضمان در اصطلاح فقها به معنای تعهد و بر عهده گرفتن است. و در حقوق کنونی مترادف با مسئولیت می باشد ضمان را به اعتبار منبع به دو قسمت تقسیم می نماید:

الف (ضمان قهری): یا تعهدات یا مسئولیتهایی که بدون رضای متعهد و به حکم قانون بر کسی تحمیل می شود مانند ضمان ناشی از غصب و اتلاف (بچه شیشه را بشکند)

ب (ضمان ناشی از غصب) که به طور مستقیم نتیجه توافق در ایجاد آن است یا نتیجه پیمان شکنی و تخلف تعهدات قراردادی و به 3 گروه تقسیم می شود:

5 ضمانی که در نتیجه محقق نشدن خواست طرفین و قصد معاوضه آنان ایجاد می شود.
مانند: ضمان معاوضی ناشی از تلف مورد معامله پیش از تسلیم (م 378 ق.م) و یا ضمان درک ناشی از تعلق مورد معامله به دیگری (م 360 ق.م) معنی ضمان در اینگونه اصطلاح ها تعهدی است که یکی از دو طرف به دلیل تلف یا درک معوض در بازگرداندن عوض دارد.

0 ضمانی که در نتیجه انجام ندادن تعهد ناشی از عقد برای متعهد ایجاد می شود و به موجب آن باید خسارات عهد شکنی را جبران نماید.(م 005 ق.م)

3 ضمان عقدی که به موجب قراردادی شخصی ملتزم می شود دین دیگری را بپردازد. (م 684 ق.م)


انعقاد ضمان

عقد ضمان بین ضامن و طلبکار بسته می شود، و اراده بدهکار در آن دخالتی ندارد.(م 681 ق.م)


انواع ضمان

الف (ضمان نقل ذمه): با انعقاد عقد مدیون بری می شود و دین وی بر ذمه ضامن انتقال می یابد.

ب (ضمان ضم ذمه): در این ضمان مدیون اصلی همچنان باقی می ماند و ضامن به او اضافه می شود. (بدهکار اصلی + ضامن)
این ضمان بر 5 نوع است:

24 1- ضمان عرضی (تضامنی): این است که ضامن و بدهکار در عرض یکدیگر هستند و در رجوع طلبکار به آنها تقدم و تأخری وجود ندارد بنابراین مضمونله برای تمام طلب خود می تواند به هر کدام که خواست مراجعه نماید.

2- ضمان طولی (وثیقه ای): در این نوع ضمان که بیشتر در عرف و بازار مورد استفاده است طلبکار ابتدا به مدیون اصلی مراجعه می کند و اگر نتوانست طلب خود را وصول کند به ضامن رجوع می کند.

نکته: قانون مدنی صراحتاً در م 668 ضمانت نقل ذمه را پذیرفته و ضمان ضمه ذمه نیاز به تصریح دارد، پس در صورت عدم تصریح، ضمانت نقل ذمه است.


ضمان به اعتبار منبع

ضمان قهری ضمان ناشی از عقد:

5- ناشی از محقق نشدن خواست طرفین ← ضمان درک و ضمان معاوضی
0- ناشی از عدم انجام مسئولیت قراردادی
3- ضمان عقدی ضمان عقدی معوض است ← آنچه در این عقد در برابر تعهد ضامن قرار می گیرد برائتی است که مدیون اصلی به دست می آورد.

نکته: اینکه در عقد معوض ضرورتی ندارد که عوض عاید کسی شود که معوض را می دهد.
مثل بیمه عمر که نتیجه تعهد بیمه گر به شخص دیگری می رسد ولی عقد مجانی نیست.

نکته: در ضمان نقل ذمه چون معوض است ضامن و مضمونله باید اهلیت کامل داشته باشند. (م 686 ق.م)
هر چند در قانون سخنی از اهلیت مضمونله به میان نیامده و چنین ادعا می شود که ضامن تعهد می کند و مضونله آن را به رایگان می پذیرد.
پس سفیه و صغیر ممیز می توانند آن را در زمره تملکات بالعوض قبول کنند اما بیان می کنیم در اثر عقد ضمان طلب مضمونله نیز از بین می رود.
و به ذمه ضامن انتقال مییابد.
بنابراین او نیز بدین وسیله در اموال خود تصرف می کند و باید برای این اقدام رشید باشد.

اما در ضمان ضم ذمه چون به سود طلبکار است فقط ضامن باید اهلیت داشته باشد و اهلیت طلبکار اهمیتی ندارد.

25 شرح م 686 ق.م: چند نفر به سراغ طلبکار رفته و حاضر به ضمانت از مدیون می شوند.
طلبکار یکی از آنها را قبول کرده و عقد با او منعقد می شود اما اگر چند نفر به سراغ طلبکار رفته و حاضر به ضمانت از مدیون شوند.

و طلبکار همه آنها را بپذیرد:

دو حالت داریم:

حالت اول: اگر ضمان نقل ذمه باشد دین از مدیون به همه ضامنین منتقل و بین آنها به نحو مساوی یا متفاوت تقسیم می شود.

این نوع ضمان را ضمان به طور تسهیم (سهمی) می گویند. در اینجا طلبکار به هر ضامن به نسبت سهم او مراجعه می کند.
(م 705 ق.م) مثال: بزرگ فامیل بدهکار می شود افراد فامیل نزد طلبکار می روند و هر یک مبلغی از دین بزرگ فامیل را برای پرداخت قبول می کنند.
بنابراین مدیون (بزگ فامیل) بری می شود و طلبکار به میزان سهم هر یک از افراد فامیل برای وصول طلب خود می تواند مراجعه کند.

حالت دوم: اما اگر ضمان ضم ذمه باشد بدهکار بری نشده و به همراه تمام ضامنین مسئول پرداخت تمام دین است.

(مسئولیت تضامنی) در ضم ذمه عرضی: طلبکار به هر کدام از ضامنین و یا مدیون هرگاه بخواهد می تواند مراجعه کند و تمام مبلغ را درخواست کند.

در ضم ذمه طولی: طلبکار اول به مدیون مراجعه می کند و اگر مدیون نداد به سایر ضامنین می تواند مراجعه کند و کل طلب را بخواهد. دیگر در این مورد تسهیم وجود ندارد.

(ثبت شرکت)

شرح م 665 ق. م: موضوع عقد ضمان دین است.
برخی از دیون در دو مرحله به وجود می آیند: ابتدا سبب آن به وجود می آید سپس خود دین به وجود می آید.
مفهوم مخالف م 665 ق.م این است که ضمانت از دینی که سبب (علت) آن ایجاد شده است صحیح است.
ولو خود دین هنوز به وجود نیامده باشد. مثال: دین مربوط به نفقه پس از تمکین ایجاد می شود و به صرف عقد نکاح به وجود نمی آید.
اما چون سبب آن نکاح است و این عقد صورت گرفته است (سبب ایجاد شده است) به موجب این ماده می توان از آن ضمانت کرد.

تبعی بودن ضمان عقد: ضمان عقدی است که تابع وجود دین است اما تابع شرایط و اوصاف دین نمی باشد. به عنوان مثال: دین می تواند حال باشد ولی ضمان می تواند موجل و یا حال منعقد شود.

(مواد 660 ،663 ،700 ،703 و 756 ق.م) 26 قسمت اخیر (م 756 ق.م) : مثال احمد ضامن شده در تاریخ 3/15 دین حسن را پرداخت کند.
ولی در تاریخ 3/10 پرداخت می کند.

هرگاه پرداخت کند طبق قاعده می تواند به مدیون مراجعه و طلب وجه خود را بکند مگر اینکه مدیون به او گفته باشد.
اگر زودتر از 3/15 پرداخت کنی من نمیتوانم پولت را به تو بدهم.

<موسسه ثبتی حقوقی بازرگان این افتخار را دارد که در انجام کلیه امور (حقوقی-کیفری-خانواده) با شما عزیزان نهایت مساعدت را داشته باشد، همکاری با شما افتخار ماست>

گردآورنده: (مائده راد)

<در صورت نیاز به اخذ مشاوره با شماره 3671717-0939 تماس حاصل فرمایید>